|
|
|
|
|
جز اين ، فيض در حوزه و تشكيلات مذهبی قم نیز ، فردی سرشناس بود . او به حاج میرزا سید حسین ، (۱) متولی باشی ِ بسیار پر قدرت و ثروتمند ، و به معاون و برادر وى ، ميرزا محمد تقى نايب التوليه دسترسى داشته وبسيارى از اوقات با آنان بود .
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . او همان تولیتی است که در زمان عبد العلی ادیب الملک ِ که کوششی نا موفق جهت نظارت بر خدام حرم در قم ، در سال 1279 ق به عمل آورد ِ موانع زیادی در راه او ایجاد کرده بود . ( نک : عبد العلی ادیب الملک ، خاطرات ادیب الملک حکمران قم ، میراث اسلامی ایران ، قم ، 1378 ش ، 10/449 – 496 ) . ده سال بعد نفوذ و ثروت شخصی متولی باشی ، افزایش یافته بود . ارباب ، تاریخ دار الایمان قم ، همان منبع ، ص 31 توصیف موجزی از ثروت عظیم او دارد : « سر آمد اهل شهر در دولت و ثروت و شوکت و عظمت و ضیاع و عقار و باغات و قنوات و طواخین و مستغلات از همه اهل شهر ممتاز بلکه در صفحه ایران یکه تاز جناب مستطاب حاجی میرزا سید حسین متولی باشی سرکار فیض آثار فاطمه بنت موسی ابن جعفر ِ علیها و علی آبائها ... » . ارباب ، در سراسر اثرش ، در هر یک از بخشهای مربوط ، به داراییهای متولی باشی اشاره می کند . او در آن موقع در اوج قدرت بود . افضل الملک در سفرنامه قم که در سال 1310 ق نوشته و تحت عنوان تاریخ و جغرافیای قم ، تهران ، 1396 ق ، ص 66 – 67 ، او را با عبارات زیر توصیف می کند : « جناب مستطاب آقای سید حسین متولی باشی اکنون در این شهر نیستند . به عتبات عالیات مشرف شده اند . شرح حال ایشان کتابی جداگانه می خواهد . ریاست خاصه و عامه این شهر حتی اختیار امور حکومتی با ایشان است که اگر حاکم و تمام اهل قم در یک کاری متفق شوند و ایشان مایل نباشد ، محال است که آن کار صورت بگیرد . ذوق بسیار سلیم و از علوم و پاره ای تحقیقات مفیده حظی کامل و بهره ای وافر دارند . جلالت شأن و نبالت قدر ایشان بالاتر از این است که مجتهدین و آقایان این شهر بتوانند به ایشان تقدم جویند . در باطن اهل عرفان و به سلسله فقرا ارتباط دارند ؛ لکن اظهار عرفان و درویش بازی و قلندر بافی را منافی سیاست مدنی و احتشام خود می دانند . به اقتضای زمان تشخص و جلالت و حکم را از دست نمی دهند . حشم و نوکر و عمله و دهات و مزارع و رعایای ایشان به درجه ای است که احصای آن مشکل است . شرح حالات و بعضی تحقیقات دیگر هست که مجال نوشتن آنها نیست » . پس از چهل سال که متولی باشی بود ، به کربلا تبعید شد و در همان جا در سال 1317 ق درگذشت و پسرش میرزا سید محمد باقر ، در زمان حیاتش جای او را گرفت . توصیفی از او در کتاب شیخ حسن ( مفلس ) ، همان منبع ، 1/426-430 ، وجود دارد . |
||
|
+
نوشته شده در دوشنبه نوزدهم اردیبهشت 1384ساعت 7:30 توسط گلی
|
|
||